Apa Itu Forex?
Forex adalah singkatan kepada Foreign Exchange, iaitu pasaran di mana mata wang dari seluruh dunia didagangkan antara satu sama lain dalam bentuk pasangan (currency pairs). Jadi macam ni, setiap mata wang sentiasa dibandingkan dengan mata wang lain.
Kita panggil harga pertukaran antara dua mata wang sebagai exchange rate. Contohnya, kalau EUR/USD berada pada paras 1.50, maksudnya dengan 1 euro, anda boleh dapat 1.50 dolar.
Pelabur beli dan jual mata wang secara masa nyata (real-time) dan berterusan. Sebab itu, kadar pertukaran sentiasa berubah berdasarkan permintaan (demand) dan penawaran (supply) untuk sesuatu mata wang. Tapi kena faham, sistem ini tak selalu macam sekarang.
Sebelum tahun 1944, anda tak boleh sesuka hati tukar euro kepada dolar. Pada masa itu, emas dijadikan rujukan utama dalam semua transaksi, maksudnya mata wang hanya boleh ditukar kepada emas.
Kemudian pada tahun 1944, berlangsungnya Persidangan Bretton Woods untuk memastikan kestabilan ekonomi selepas perang. Hasil utama daripada persidangan ini ialah:
- Penubuhan IMF (International Monetary Fund)
- Penubuhan Bank Dunia
- Penubuhan International Bank for Reconstruction and Development
- Dolar AS ditetapkan sebagai satu-satunya mata wang yang boleh ditukar kepada emas, manakala mata wang lain diikat pada dolar dalam julat ±1%
Sehingga tahun 1992, kadar pertukaran adalah tetap (fixed exchange rate). Negara mengawal nilai mata wang mereka dan memastikan ia tidak keluar daripada julat yang ditetapkan.
Pergerakan harga hanya berlaku jika sesebuah negara membuat keputusan untuk devalue atau revalue mata wang mereka menggunakan rizab pertukaran asing. Namun, secara teknikal, mata wang boleh “diserang” jika nilainya dianggap terlalu tinggi atau terlalu rendah.
Inilah yang berlaku pada tahun 1992, satu titik perubahan besar dalam pasaran Forex.
Seorang pelabur terkenal, George Soros, melihat bahawa nilai pound sterling terlalu tinggi. Beliau mengambil posisi short sebanyak $10 bilion. Disebabkan Bank of England tidak mempunyai rizab mencukupi untuk mempertahankan kadar tersebut, mereka terpaksa menurunkan nilai mata wang mereka.
Hasilnya, Soros memperoleh keuntungan lebih daripada $1 bilion dan dikenali sebagai “the man who broke the Bank of England”. Kejadian ini menyebabkan banyak negara beralih kepada sistem kadar pertukaran terapung (floating exchange rate), sistem yang kita gunakan hari ini.
Bagaimana Forex Berfungsi?
Hari ini, harga mata wang dalam Forex ditentukan oleh keseimbangan antara supply dan demand daripada pelbagai pihak seperti bank pusat, bank komersial, institusi kewangan, dan hedge funds.
Pasaran Forex beroperasi 24 jam sehari, 7 hari seminggu. Tetapi kebanyakan broker tidak membenarkan trading pada hujung minggu kerana volatiliti rendah. Walau bagaimanapun, institusi besar masih aktif, sebab itu sering berlaku gap apabila pasaran dibuka semula pada Ahad malam.
Pasaran Forex merupakan pasaran kewangan terbesar dan paling cair (liquid) di dunia. Berdasarkan data terkini, jumlah dagangan harian mencecah sekitar $9.6 trilion pada April 2025, peningkatan ketara berbanding anggaran lama sekitar $7.5 trilion.
Skala ini jauh lebih besar berbanding pasaran lain, menunjukkan betapa aktifnya penyertaan global daripada bank, institusi, dan trader individu.
Berdasarkan data BIS Triennial Survey, purata aktiviti harian adalah seperti berikut:
- Jumlah keseluruhan: $9.6 trilion sehari
- FX swaps: 41–42% ($3.9–$4.0 trilion)
- Spot: 31% ($2.96 trilion)
- Forward: 19% ($1.85 trilion)
- Options dan lain-lain: 7–8%
Walaupun FX swaps masih dominan, transaksi spot dan forward semakin meningkat dari segi jumlah dan kepentingan.
Pasaran Forex tidak berpusat (over-the-counter / OTC), bermaksud transaksi berlaku secara global tanpa satu bursa utama. Pasangan mata wang paling banyak didagangkan ialah:
- EUR/USD (~28%)
- USD/JPY (~14%)
- GBP/USD (~9%)
Dolar AS adalah mata wang paling dominan, mewakili lebih daripada 85% transaksi dalam pasaran Forex.
[gambarprof]Cara Trading Forex Berfungsi
Macam yang dah diterangkan, Forex adalah pasaran di mana mata wang didagangkan secara berpasangan, contohnya EUR/USD.
Dalam pasangan ini:
- EURO ialah mata wang asas (base currency)
- DOLLAR ialah mata wang sebut harga (quote currency)
Jadi apa yang korang kena tahu, setiap keuntungan atau kerugian dalam EUR/USD sebenarnya dalam bentuk dolar.
Tak kira anda buy atau sell, hasilnya akan ditentukan dalam mata wang kedua (contohnya USD). Apabila anda tutup posisi, keuntungan atau kerugian akan ditukar kepada mata wang akaun anda berdasarkan harga semasa.
Pergerakan harga pasangan mata wang sangat dipengaruhi oleh economic indicators. Contohnya untuk EUR/USD:
- Data ekonomi Zon Euro
- Data ekonomi Amerika Syarikat
Setiap berita ekonomi biasanya ada ramalan (forecast). Jika data sebenar lebih baik daripada jangkaan, mata wang tersebut biasanya akan menguat. Sebaliknya, jika lebih buruk, ia akan melemah.
Contoh mudah:
- Berita positif untuk Euro → EUR/USD naik
- Berita negatif untuk Euro → EUR/USD turun
Boleh Ke Buat Duit Dengan Forex?
Jawapan dia: YA, boleh.
Tapi bukan dengan cara main-main atau berjudi macam “Toto masuk Forex”. Ramai trader baru masuk dengan keyakinan tinggi, rasa dah tahu semuanya, dan akhirnya rugi. Realitinya, kejayaan dalam Forex perlukan ilmu, disiplin, dan strategi yang betul.
Forex sangat sesuai untuk technical analysis. Bila tiada berita besar, pasaran biasanya ikut trend. Sebab itu Forex juga dikenali sebagai trend market.
Corak carta (chart patterns) yang biasa muncul termasuk:
- Channel (bullish atau bearish)
- Trend dengan retracement
Namun, dalam keadaan krisis ekonomi, trend boleh jadi tak jelas dan trading menjadi lebih sukar.
Volatiliti & Risiko Leverage
Sebenarnya, Forex bukan pasaran yang terlalu volatile. Purata pergerakan harian sekitar 1% sahaja. Tapi apa yang buat Forex nampak sangat berisiko ialah penggunaan leverage.
Contohnya:
Jika seorang trader ada modal $1,000 dan guna leverage 1:500, dia boleh kawal posisi sehingga $500,000.
Dalam situasi ini:
- Setiap 1 pip boleh beri kesan ±$500
- Pergerakan 20 pip sahaja boleh habiskan akaun sepenuhnya
Maksudnya, dalam masa yang sama:
- 20 pip boleh gandakan akaun
- 20 pip juga boleh kosongkan akaun
Jadi macam ni, leverage adalah pedang dua mata. Ia boleh bantu tingkatkan keuntungan, tapi juga boleh percepatkan kerugian jika tak dikawal dengan betul.
Senarai Mata Wang Dalam Forex
Berikut adalah antara mata wang yang didagangkan dalam pasaran Forex:
- ARS: Argentina Peso
- AUD: Australian Dollar
- BRL: Brazilian Real
- CAD: Canadian Dollar
- CHF: Swiss Franc
- CZK: Czech Koruna
- DKK: Danish Krone
- EEK: Estonian Krone
- EUR: Euro
- GBP: British Pound
- GRD: Greek Drachma
- HKD: Hong Kong Dollar
- HUF: Hungarian Forint
- ILS: Israeli Shekel
- INR: Indian Rupee
- JPY: Japanese Yen
- MXN: Mexican Peso
- MYR: Malaysian Ringgit
- NOK: Norwegian Krone
- PLN: Polish Zloty
- SEK: Swedish Krona
- SGD: Singapore Dollar
- SKK: Slovak Koruna
- THB: Thai Baht
- TRY: Turkish Lira
- USD: U.S Dollar
- ZAR: South African Rand
- NZD: New Zealand Dollar
Kesimpulan: Forex adalah pasaran terbesar di dunia dengan potensi keuntungan yang tinggi, tetapi ia datang bersama risiko yang sama besarnya. Jadi macam ni, kalau anda nak berjaya, anda kena faham asas, kawal risiko, dan jangan sesekali bergantung kepada nasib semata-mata.
