Mata wang safe-haven ialah mata wang yang cenderung mengekalkan atau meningkatkan nilainya ketika berlaku ketidaktentuan dan ketidakstabilan pasaran. Secara umum, aset safe-haven tidak mempunyai korelasi yang kuat dengan prestasi saham dan bon, menjadikannya pilihan yang sesuai untuk didagangkan ketika pasaran mengalami kejatuhan mendadak.
Dalam artikel ini, kita akan meneliti beberapa pasangan forex safe-haven yang sering dipilih oleh trader, memahami sebab-sebab ia menawarkan perlindungan, serta bagaimana cara menggunakannya untuk melindungi portfolio semasa fasa kemerosotan ekonomi.
Apakah yang Melayakkan Sesuatu Mata Wang Sebagai Safe-Haven?
Apabila menilai apakah yang melayakkan sesuatu mata wang sebagai safe-haven, faktor yang perlu dipertimbangkan boleh merangkumi ciri mata wang itu sendiri serta keadaan ekonomi negara penerbitnya. Antaranya termasuk kecairan yang kukuh, sistem politik yang stabil, pertumbuhan ekonomi yang konsisten dan kedudukan kewangan negara yang mampan.
Walau bagaimanapun, faktor-faktor ini tidak sentiasa menjadi penunjuk yang boleh dipercayai sepenuhnya. Sebagai contoh, Yen Jepun sering dianggap sebagai mata wang safe-haven walaupun keadaan kewangan Jepun yang lemah, termasuk nisbah hutang kerajaan kepada KDNK yang tertinggi di dunia.
Trader juga perlu mengambil kira faktor-faktor yang boleh melemahkan daya tarikan safe-haven sesuatu mata wang. Salah satu daripadanya ialah campur tangan kerajaan bagi menghalang mata wang negara daripada menjadi terlalu kuat. Contoh jelas ialah Swiss National Bank, yang beberapa kali telah membanjiri pasaran dengan Franc Switzerland bagi melindungi sektor eksport negara tersebut.
Yen Jepun menunjukkan corak yang sama; ia cenderung melonjak semasa sentimen global berada dalam keadaan risk-off. Memandangkan Jepun sangat bergantung kepada eksport, pengukuhan Yen boleh menjadi masalah—eksport menjadi kurang kompetitif, keuntungan syarikat Jepun terjejas dan pasaran ekuiti boleh jatuh. Akibatnya, kerajaan Jepun mungkin menjual Yen dan membeli US Dollar, atau seperti yang berlaku pada tahun 2016, memperkenalkan kadar faedah negatif bagi mengekalkan mata wang yang lebih lemah.
4 Mata Wang Safe-Haven Teratas untuk Didagangkan
Senarai mata wang safe-haven lazimnya merangkumi Japanese Yen (JPY), Swiss Franc (CHF), Euro (EUR) dan US Dollar (USD).
| Mata Wang | USD | EUR | JPY | CHF |
| Kedudukan (volum dagangan) | 1 | 2 | 3 | 6 |
| Peratusan dagangan global* | 88 | 31 | 22 | 6.9 |
| Pasangan paling kerap didagangkan | EUR/USD | EUR/USD | USD/JPY | USD/CHF |
| Purata jumlah dagangan* | USD4.4 bn | USD1.6 bn | USD1.1 bn | USD0.24 bn |
*Sumber: Bank for International Settlements (2016)
Asas net-net, purata harian April 2016
Japanese Yen (JPY)
Status Yen sebagai safe-haven dipacu oleh beberapa faktor utama, termasuk lebihan akaun semasa Jepun yang kukuh, menjadikan negara ini pemiutang terbesar dunia. Selain itu, Yen juga popular dalam carry trade, di mana pelabur meminjam Yen pada kadar faedah rendah untuk membeli mata wang negara yang menawarkan kadar faedah lebih tinggi. Semasa pergolakan kewangan, spekulator antarabangsa cenderung menutup posisi berisiko dan membayar balik pinjaman Yen, sekali gus mendorong pengukuhan Yen.
Contoh pengukuhan Yen termasuk semasa krisis kewangan 2008, ketidaktentuan Brexit pada 2015, serta hampir runtuhnya Long Term Capital Management Hedge Fund pada 1998.
Memandangkan USD dan JPY kedua-duanya dianggap mata wang safe-haven, pasangan USD/JPY kadangkala tidak bergerak dengan kuat. Namun, pasangan silang seperti GBP/JPY, AUD/JPY, dan NZD/JPY selalunya menunjukkan pergerakan yang lebih ketara.
US Dollar (USD)
Status safe-haven US Dollar disokong oleh kebolehpercayaan US Treasury dalam memenuhi obligasi kepada pelabur. Sejak krisis kewangan, pandangan umum ialah ketika pasaran bergolak, pelabur akan menjual aset berisiko dan beralih kepada US Treasuries serta US Dollar.
Namun, kebelakangan ini terdapat keadaan di mana Yen dan Euro menjadi pilihan safe-haven berbanding USD. Sesetengah penganalisis juga berpendapat bahawa tiada bukti kukuh menunjukkan USD dibeli dalam jumlah yang jauh lebih besar berbanding mata wang safe-haven lain ketika kesukaran ekonomi.
Euro (EUR)
Seperti US Dollar, status safe-haven Euro turut menjadi perdebatan dalam keadaan pasaran semasa. Euro pernah menunjukkan ciri-ciri safe-haven pada tahun-tahun lalu—contohnya pada 2015, penganalisis menjadi lebih bullish terhadap Euro berikutan prospek positif beberapa ekonomi Eropah. Kadar faedah yang rendah di kebanyakan negara Eropah juga menyokong jangkaan Euro berfungsi sebagai safe-haven.
Namun, pada awal 2018, selepas kejatuhan mendadak pasaran ekuiti AS, jangkaan lonjakan pembelian Euro tidak berlaku. Sebaliknya, Yen Jepun kekal sebagai mata wang yang menarik minat pembeli.
Swiss Franc (CHF)
Status safe-haven Swiss Franc disokong oleh kerajaan Switzerland yang stabil serta sistem kewangan yang kukuh. Ini digabungkan dengan inflasi yang rendah dan tahap keyakinan yang tinggi terhadap bank pusat negara tersebut, Swiss National Bank.
Salah satu contoh daya tarikan CHF berlaku pada tahun 2011, apabila US Dollar dan Euro mengalir masuk ke Franc akibat pelabur yang gelisah mencari perlindungan daripada krisis hutang di kedua-dua belah Atlantik. Akibatnya, USD jatuh berbanding CHF daripada sekitar 0.9400 pada awal 2011 kepada 0.7900 menjelang Julai. Di pihak Euro pula, EUR jatuh menghampiri pariti berbanding CHF daripada sekitar 1.3000 pada awal tahun.
Seperti Yen Jepun, spekulator carry trade juga gemar menggunakan Franc Switzerland sebagai mata wang pembiayaan tanpa kos faedah, dan membayar balik pinjaman apabila posisi menjadi tidak memihak kepada mereka.
Menggunakan Mata Wang Safe-Haven dalam Dagangan Forex
Apabila menggunakan mata wang safe-haven dalam dagangan forex, trader perlu sedar bahawa setiap mata wang boleh bertindak balas secara berbeza terhadap peristiwa pasaran. Selain itu, tidak selalu wujud kesepakatan mengenai mata wang mana yang benar-benar layak dianggap sebagai safe-haven.
Sebagai contoh, ada yang menganggap Norwegian Krone sebagai safe-haven kerana negara tersebut tidak mempunyai hutang bersih dan mempunyai lebihan akaun semasa. Namun, ada juga yang berpendapat ia kurang sesuai disebabkan kecairan yang rendah dan korelasi yang tinggi dengan mata wang komoditi.
Selain mata wang, emas juga sering dipertimbangkan oleh trader sebagai pelindung risiko. Emas dilihat sebagai safe-haven kerana rekodnya sebagai penyimpan nilai, kegunaan pasaran yang luas, serta harga yang lazimnya tidak dipengaruhi secara langsung oleh keputusan kadar faedah bank pusat.
Sama ada anda memilih untuk membuka posisi long pada mata wang safe-haven atau menggunakan strategi berisiko lebih tinggi, pastikan anda merujuk panduan dagangan dan pendidikan Prof FX Forex bagi meningkatkan keyakinan serta kemahiran anda. Ikuti juga berita dan analisis kami untuk sentiasa peka terhadap pergerakan pasangan mata wang terkini.
